Home » Δημοσιεύσεις - Άρθρα » Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΑΛΠΗΣ
Σεπ
24

Και πάλι πολύς λόγος για τα «νέα πρόσωπα» στις τελευταίες εκλογές. Οι φορείς του πολιτικά νέου εμφανίστηκαν ξανά και μας έφεραν στην πλειοψηφία τους το παλιό, το φθαρμένο, το γνωστό εδώ και αρκετό καιρό. Όσοι δεν είχαν νεολαιίστικα προφίλ να προτάξουν υποτίθεται ότι καταδικάστηκαν γι’ αυτό στο «πυρ το εξώτερον». Γι’ αυτό και όχι για τις πραγματικές πολιτικές τους θέσεις και επιλογές.

Είναι αυτό άραγε συνυφασμένο με την υποτιθέμενη αδιαφορία των νέων για την πολιτική; Και αν υποθέσουμε ότι μια τέτοια αδιαφορία υπάρχει πράγματι, από τι συμβολικά και ιδεολογικά υλικά είναι πλασμένη;  Τα ερωτήματα είναι αμφίσημα γιατί η αδιαφορία για την πολιτική είναι μια σαφέστατα πολιτική στάση.  Η ιδιώτευση και η αποπολιτικοποίηση είναι πολιτικές νοοτροπίες και ως τέτοιες πρέπει να αναλύονται και να ερμηνεύονται. Βεβαίως, οι νέοι μοιάζει να έχουν δίκιο όταν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο απέχουν για να δείξουν τη δυσπιστία τους ως προς το ισχύον πολιτικό σύστημα. Αισθάνονται συχνά ότι αποτελούν το πρώτο πειραματόζωο της γενικευμένης πολιτικής και κοινωνικής κρίσης. Εντούτοις, μια τέτοια στάση ιδιώτευσης και αποπολιτικοποίησης γλιστρά προς την εξιδανίκευση του lifestyle και των ιδεολογιών περί της νεολαίας που χρησιμοποιούνται κατά κόρον από όλους τους δημαγωγούς. Συχνά, αυτή η δημαγωγική νεολαγνεία των ΜΜΕ εμφανίζει πολλές από τις στερεότυπες ιδέες που έχουν οι νέοι γενικώς για τον εαυτό τους και για τον ρόλο τους στην κοινωνική και πολιτική ζωή, ως ενδείξεις είτε πολιτικού ριζοσπαστισμού και ιδεαλισμού, είτε αντίθετα πολιτικής αδιαφορίας και άγνοιας. Ελάχιστοι πλέον τολμούν να διατυπώσουν επιφυλάξεις απέναντι σε τέτοιες ανόητες γενικεύσεις. Στην πραγματικότητα, η νεολαία είναι μια μεταβατική ηλικιακή κατηγορία του πληθυσμού και όχι μια κοινωνιολογικά προσδιορισμένη ομάδα πολιτών.

Όμως, υπάρχει πράγματι μια τέτοια υποκριτική νεολαγνεία, η οποία επιχειρεί μετατρέποντας την πολιτική σε mainstream lifestyle, να ικανοποιήσει τα αισθητικά κριτήρια των νεότερων (ή και νεανιζόντων) ψηφοφόρων. Αυτή η δημαγωγική νεολαγνεία, ενσωματώνοντας όλες τις μεθόδους, τις τεχνικές και τις προτάσεις του σύγχρονου marketing, αντιμετωπίζει τον σύγχρονο ψηφοφόρο όχι ως πολίτη, αλλά ως πελάτη – καταναλωτή, συνεπώς, καταφεύγει στην τέρψη των αισθήσεών και των φαντασιώσεών του και όχι στην πολιτική του αφύπνιση ή στην ιδεολογική του προσέγγιση. Φρέσκοι άνθρωποι με υποτίθεται φρέσκες ιδέες, θυμίζουν έντονα διαφημίσεις κατεψυγμένων φρούτων και λαχανικών, από τους οποίους το πολιτικό marketing επιχειρεί να αναδείξει το άρωμα της φρεσκάδας των ιδεών μόλις μπουν σε θερμοκρασία δωματίου. Οι υποψήφιοι ως προϊόντα  προς ψηφοθηρική αγορά, για να επιλεγούν από τους καταναλωτές οι οποίοι περιδιαβαίνουν κάνοντας zapping,  τα ράφια των τηλεοπτικών super market , πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις του μεταμοντέρνου lifestyle και της νεολαγνείας, το οποίο εμπεριέχει μια αισθητικώς αναβαθμισμένη εμφάνιση, φυσική ομορφιά, κοινωνική δικτύωση μέσω internet, όπου οι «πολιτικοί διάλογοι» διεξάγονται με λεκτικά τσιτάτα σύντομα και λακωνικά, χωρίς πολλές (ή και βαριές)πολιτικές αναλύσεις, καθώς επίσης, κοινωνική εμφάνιση με συγκαλυμμένο θράσος που φαντάζει ως καινοτομία και διεκδικητικότητα, με λέξεις συνήθως κενές πολιτικού περιεχομένου. Η λογική των τηλεοπτικών πάνελ με τους συμπιεσμένους χρόνους, που δεν μπορεί κάποιος υποψήφιος να αναπτύξει την πολιτική του σκέψη ή να προβάλλει τα επιχειρήματά του, μπορεί όμως να είναι πάντα ωραίος, προσεγμένος, να κοιτάει τη σωστή κάμερα και να λέει φράσεις με συγκεκριμένο αριθμό λέξεων που να χωρούσαν σε μια δημοσίευση στο twitter, είναι ενδεχομένως αυτό που θα του εξασφαλίσει να αυξήσει τους ψηφοφόρους – followers  - καταναλωτές του αποπολιτικοποιημένου εκλογικού lifestyle, που εκφράζεται μέσω «μηνυμάτων» και απαξιώνει συστηματικά οτιδήποτε δεν γυαλίζει με την τηλεοπτική ή διαδικτυακή παρουσία του.   Συγχρόνως, όταν επιστρατεύεται το κατάλληλο προσωπικό των επαγγελματιών «πλασιέ» – δημοσιογράφων, το προϊόν – υποψήφιος της εκλογικής διαδικασίας είναι σε θέση να πλασάρει στο τηλεοπτικό κοινό μια άλλη υποτίθεται πολιτική στην πραγματικότητα όμοια, αν όχι χειρότερη, από εκείνη που μας οδήγησε στην σημερινή κρίση, αλλά που αυτή τη φορά εμφανίζεται ως φορέας καινούργιων ιδεών.

Κλείνοντας, θα λέγαμε ότι η μετατροπή της άσκησης πολιτικής σε εκλογικό shopping therapy συμβολίζει την απαξίωση των μεγάλων ιδεών (πολιτικών, εθνικών, πατριωτικών, ιστορικών) και την μετατροπή της πολιτικής από «κοινή λογική εφαρμοσμένη σε μεγάλα πράγματα» (Μ. Ναπολέων) σε μια αγοραία διαδικασία απολίτικης και ιδιωτεύουσας προβολής και ελαφρότητας.

Ευγενία Σαρηγιαννίδη

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα <<Ποντιακή Γνώμη>>, Μάιος 2014, Έτος 6ο, Αρ. φύλλου 62.

 

, ,



Προσθέσετε απάντηση