Home » Δημοσιεύσεις - Άρθρα » Με Κράζει η Θάλασσα……..
Μαρ
15

Με Κράζει η Θάλασσα……

 

«Με κράζει η θάλασσα» αναφωνούσε στο γνωστό διήγημα του Καρκαβίτσα από τα «Λόγια της Πλώρης» ο έκπτωτος ναυτικός, επιστρέφοντας, μετά από μια σύντομη διέλευση από το ήσυχο και προσοδοφόρο επάγγελμα του αγρότη – καλλιεργητή της γης, στους ανοιχτούς ορίζοντες της σκληρής και ταραχώδους παραδοσιακής επαγγελματικής ζωής του ναυτικού. Ήταν τότε που ακόμα οι νησιώτες και οι πληθυσμοί των παραθαλάσσιων περιοχών δεν περίμεναν τον τουρισμό για να πλουτίσουν.

Τότε που οι κάτοικοι της χώρας αυτής, της τόσο φανερά βουτηγμένης στη θάλασσα ζούσαν και ένιωθαν από παιδιά τον κόσμο και τη ζωή με μόνιμη –φαντασιακή έστω – βάση ένα βραχώδη τόπο καταγωγής, που πολλοί νέοι ονειρευόντουσαν να πλέει στο κύμα σαν ένα αβύθιστο καράβι. Τότε που οι άνθρωποι εργαζόντουσαν σε πολλές και ποικίλες παραγωγικές δραστηριότητες οι οποίες, ειδικά στους θαλασσινούς, δημιουργούσαν τις φιλοδοξίες και ενδεχομένως για μερικούς, ίσως τους πιο τυχερούς, ή πιο δραστήριους τον αξιοζήλευτο μεγάλο ή μικρό πλούτο του μικρού ή μεγάλου καραβοκύρη, αλλά και το κοινωνικό κύρος του πολυταξιδεμένου ναυτικού.

Ο κόσμος μας από τότε άλλαξε βέβαια πολύ. Ας μην βιαστούμε να πούμε αν είναι προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο. Το σίγουρο όμως είναι ότι η φύση της οικονομίας, η διεθνοποίηση του εμπορίου και των θαλασσίων μεταφορών, οι τεχνολογίες της σύγχρονης ναυσιπλοΐας, οι σημερινές ναυπηγικές δυνατότητες, ο ανταγωνισμός και η παγκοσμιοποίηση στο πεδίο της αγοράς της εργασίας, άλλαξαν σε τεράστιο βαθμό τις συνθήκες της ζωής και της εργασίας των ναυτικών. Παράλληλα όμως άλλαξαν και οι νοοτροπίες, οι φιλοδοξίες, τα αξιακά συστήματα των νέων ανθρώπων. Το επάγγελμα του ναυτικού απαξιώθηκε σταδιακά, όχι μόνο επειδή στις συνθήκες του διεθνοποιημένου ανταγωνισμού η συρρίκνωση του μισθολογικού κόστους φάνηκε αναγκαία στους πλοιοκτήτες και στις μεγάλες εφοπλιστικές εταιρείες και συνεπώς, επειδή τα κατά πλειοψηφία ελληνικά πληρώματα του παρελθόντος έδωσαν σύντομα τη θέση τους στα σημερινά πληρώματα που συγκροτούνται σχεδόν αποκλειστικά από αλλοδαπούς, όχι μόνο επειδή υπάρχουν πια 150.000 άνεργοι ναυτικοί, αλλά και επειδή κατά το διάστημα των τριάντα τελευταίων ετών απαξιώθηκε κάθε μορφή κοπιαστικής και κακοπληρωμένης δουλειάς ( όχι μόνο εκείνη των ναυτικών). Επειδή ακόμα με το πρόσχημα της φυσιολογικής και κατανοητής απέχθειας του κάθε εργαζόμενου για την εκμετάλλευση που υφίσταται η εργασία του στα πλαίσια των σημερινών, καπιταλιστικών κοινωνιών, ο καθένας ατομικά άρχισε να ψάχνει «λύσεις» που να τον απαλλάσσουν από την αίσθηση του θύματος και να του δίνουν την ψευδαίσθηση μιας ωραίας και άνετης ζωής του αιωνίου καταναλωτή. Επειδή τελικά αμφισβητήθηκε από την νέα ελληνική κοινωνία η ίδια η παραδοσιακή ηθική της εργασίας. Η παραπάνω ιδεολογική – ίσως και ψυχο-πολιτική – διαδικασία χαρακτήρισε βέβαια την αποσύνθεση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας και τον παρασιτισμό σημαντικών στρωμάτων της κοινωνίας. Συνηθισμένοι λοιπόν στην «ιδέα» ότι μπορούμε να επιβιώσουμε, ενδεχομένως και να πλουτίσουμε ακόμα, με δάνεια και «αρπαχτές» όλων των ειδών, η νεολαία που δεν έψαξε ή δεν μπόρεσε να βρει κάποια απασχόληση στον δημόσιο τομέα ή στον τομέα παροχής υπηρεσιών γενικά, προτίμησε συνήθως να καλύψει την μόνιμη α(ν)εργία της μέσα από μακροχρόνιες σπουδές σε κάποιο γνωστικό αντικείμενο χωρίς σοβαρές επαγγελματικές προοπτικές. Με την υποστήριξη των οικογενειών οι νέοι της πόλης και της επαρχίας στράφηκαν σε ευκαιριακές συνήθως δραστηριότητες και σε σπουδές που τους φάνηκαν ιδεολογικά «αναβαθμισμένες». Ο λαϊκός κοσμοπολιτισμός και ο «εξωτισμός» διαμορφώθηκαν πέρα και μακριά από την ναυτική παράδοση ενός πολιτισμού 3.000 χρόνων. Σαν νέες ιδεολογίες συγκροτήθηκαν όχι πια στον απόηχο των στίχων του Καββαδία, ούτε σαν απάντηση του θαλασσινού στη φωνή της θάλασσας που τον καλεί, αλλά ως στερεότυπα της λεγόμενης «μετανεωτερικότητας», μέσα δηλαδή από μια εντελώς επίπλαστη και επιπόλαια επίκληση των ανέργων πτυχιούχων και των ημιαπασχολήσιμων του μέλλοντος στους ανοιχτούς ορίζοντες που δήθεν ονειρεύονται όλοι οι νέοι και που δεν παρέχει στον κοσμοπολίτη νομάδα και στον τουρίστα το «ταξίδι σε ξένους τόπους»…

Η παρούσα οικονομική και κοινωνική κρίση ίσως παρέχει στους νέους μια τεράστια ευκαιρία αναθεώρησης όλων αυτών των στερεοτύπων που τους απομάκρυναν από τα ναυτικά επαγγέλματα. Τα επαγγέλματα δηλαδή που όχι μόνο παρέχουν ευκαιρίες σίγουρης μόνιμης απασχόλησης και ικανοποιητικές αμοιβές, αλλά και ένα πραγματικό κοινωνικό κύρος ιστορικά συνυφασμένο με την πραγματική συνεισφορά των ναυτικών στην οικονομική ανόρθωση των οικογενειών που μαστίζονται από την οικονομική κρίση, καθώς και της κοινωνίας μας που μαστίζεται από την ανεργία των νέων.

Μπας και ξανακούσουμε το γλυκόπικρο «Με κράζει η θάλασσα…».

 

Ευγενία Σαρηγιαννίδη

, , ,



Προσθέσετε απάντηση