Home » Δημοσιεύσεις - Άρθρα » Με την Ποίηση του Καβάφη (1)
Μάι
18

Η στήλη δεν είναι αμιγώς πολιτική. Ωστόσο, τα συναισθήματα της λύπης, της οργής, της δυσφορίας ή της αγανάκτησης που νιώθουν καθημερινά πολλοί πολίτες και τα βιώνουν επώδυνα ως δικά τους ψυχολογικά προβλήματα, είναι κοινά σε πολλούς σημερινούς ανθρώπους, αλλά και σε πολλές ιστορικές φάσεις που γενικώς συνδέονται με τις περιόδους της κοινωνικής και πολιτικής παρακμής.  Από την άλλη, κανένας δεν μοιάζει να σέβεται έναν λαό που ακόμα κι όταν διαμαρτύρεται ή όταν επιλέγει να αρνηθεί (σε ποσοστό μάλιστα 62%) κάποια μέτρα υποτέλειας και εξαθλίωσης, συνεχίζει να ανέχεται όλα τα πολιτικά και κοινωνικά παράσιτα που τον περιφρονούν και τον κοροϊδεύουν.  Κανένας δεν παίρνει στα σοβαρά μια κοινωνία που φαίνεται πάντα έτοιμη να «διαπραγματευτεί» ακόμα και για τα πιο αυτονόητα συλλογικά και ιστορικά της δικαιώματα. Ήδη από την αρχαία εποχή, τότε που οι Ρωμαίοι επικυρίαρχοι αποκαλούσαν ειρωνικά τους πιο δουλικούς Έλληνες υποτελείς «γραικύλους», ήταν γνωστό ότι οι εκλογικεύσεις οδηγούσαν τον «πολύ κόσμο» να αποδεχτεί, στο όνομα της επιβίωσής του ή της προόδου, οτιδήποτε τους επέβαλλε τρομοκρατικά ο τότε πολιτικός ηγεμόνας. Τώρα φαίνεται ότι αρκούσε το κλείσιμο των τραπεζών για κάποιο καιρό, έτσι ώστε οι δικαίως αγανακτισμένοι  του ΟΧΙ να δεχτούν σχεδόν με ανακούφιση τους κυβερνητικούς χειρισμούς που καλώς ή κακώς οδήγησαν στο νέο μνημόνιο.

Είναι δύσκολο να μην θυμηθεί κανείς τους «Τρώες» του Καβάφη[1]:

Ειν’ η προσπάθειες μας, των συφοριασμένων˙ – ειν’ η προσπάθειες μας σαν των Τρώων.

{…} Θαρρούμε πως με απόφασι και τόλμη – θ’ αλλάξουμε της τύχης την καταφορά,

κ’ έξω στεκόμεθα ν’ αγωνισθούμε.

Αλλ’ όταν η μεγάλη κρίσις έλθει, – η τόλμη κ’ η αποφασίς μας χάνονται˙

ταράττεται η ψυχή μας, παραλύει˙ – κι ολόγυρα απ’ τα τείχη τρέχουμε

ζητώντας να γλυτώσουμε με την φυγή.

Όμως η πτώσις μας είναι βεβαία. Επάνω, – στα τείχη, άρχισεν ήδη ο θρήνος…

(1911)

Με τέτοιες πικρές σκέψεις θα μπορούσε κάποιος σύγχρονος Έλληνας ή Ελληνίδα να αναρωτηθεί: Έχει νόημα, σε μια τέτοια  πολιτική, πολιτισμική και κοινωνική συγκυρία, να συμμετέχει κανείς σε εκλογικές διαδικασίες είτε ως εκλογέας, είτε ως εκλεγόμενος; Μπορεί άραγε να δείξει εμπιστοσύνη στα κόμματα και στα πρόσωπα που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο διαχειρίζονται ή θέλουν να διαχειριστούν τις μοίρες των σύγχρονων «συφοριασμένων» της Αποικίας χρέους που αποκαλείται ακόμα «Ελλάδα»; Όπως ξέρουμε, στο Ταμείο Αξιοποίησης του Δημοσίου Πλούτου κάνουν σχέδια «εμπειρογνώμονες» που είτε είναι ήδη εδώ, είτε θα καταφτάσουν με αποικιοκρατικό ύφος στη χώρα. Έχουν βάλει στο μάτι λιμάνια, αεροδρόμια, ακίνητα, σιδηροδρόμους, συμμετοχές του δημοσίου σε τράπεζες, τιτλοποιημένα δάνεια και έχουν μια καλή εικόνα για τα ελληνικά «ασημικά». Είναι δηλαδή σε θέση να καθορίσουν τις καλύτερες τιμές και να βρουν τους αγοραστές…

Και πάλι ο Καβάφης έρχεται στο νου με το ποίημα του «Εν Μεγάλη Ελληνική Αποικία 200 π.Χ»:

Ότι τα πράγματα δεν βαίνουν κατ’ ευχήν στην Αποικία

δεν μεν’ η ελαχίστη αμφιβολία,

και μ’ όλο που οπωσούν τραβουμ’ εμπρός,

ίσως, καθώς νομίζουν ουκ ολίγοι, να έφθασε ο καιρός

να φέρουμε Πολιτικό Αναμορφωτή.

 

Όμως το πρόσκομμα κ’ η δυσκολία

είναι που κάμνουνε μια ιστορία

μεγάλη κάθε πράγμα οι Αναμορφωταί

αυτοί. (Ευτύχημα θα ήταν αν ποτέ

δεν τους χρειάζονταν κανείς). Για κάθε τι,

για το παραμικρό ρωτούνε κ’ εξετάζουν,

κ’ ευθύς στον νου τους ριζικές μεταρρυθμίσεις βάζουν,

με την απαίτησι να εκτελεσθούν άνευ αναβολής.

 

Έχουνε και μια κλίσι στες θυσίες.

ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙΤΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΤΗΣΙΝ ΣΑΣ ΕΚΕΙΝΗ˙

Η ΚΑΤΟΧΗ ΣΑΣ ΕΙΝ’ ΕΠΙΣΦΑΛΗΣ:

Η ΤΕΤΟΙΕΣ ΚΤΗΣΕΙΣ ΑΚΡΙΒΩΣ ΒΛΑΠΤΟΥΝ ΤΕΣ ΑΠΟΙΚΙΕΣ.

ΠΑΡΑΙΤΗΘΗΤΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΔΟΝ ΑΥΤΗ,

ΚΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗΝΑ ΤΗΝ ΣΥΝΑΦΗ,

ΚΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΤΟΥΤΗΝ: ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΦΥΣΙΚΗ˙

ΕΙΝΑΙ ΜΕΝ ΟΥΣΙΩΔΕΙΣ, ΑΛΛΑ ΤΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ;

ΣΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΜΙΑ ΕΠΙΒΛΑΒΗ ΕΥΘΥΝΗ.

 

Κι όσο στον έλεγχό τους προχωρούνε,

βρίσκουν και βρίσκουν περιττά, και να παυθούν ζητούνε,

πράγματα που όμως δύσκολα τα καταργεί κανείς.

 

Κι όταν, με το καλό, τελειώσουνε την εργασία,

κι ορίσαντες και περικόψαντες το παν λεπτομερώς,

απέλθουν, παίρνοντας και την δικαία μισθοδοσία,

να δούμε τι απομένει πια, μετά

τόση δεινότητα χειρουργική.-

 

Ίσως δεν έφθασεν ακόμη ο καιρός.

Να μη βιαζόμεθα˙ ειν’ επικίνδυνον πράγμα η βία.

Τα πρόωρα μέτρα φέρνουν μεταμέλεια.

Έχει άτοπα πολλά, βεβαίως και δυστυχώς, η Αποικία.

Όμως υπάρχει τι το ανθρώπινον χωρίς ατέλεια;

Και τέλος πάντων, να, τραβουμ’ εμπρός.  

(1928)

Με όλους αυτούς τους ευρωπαϊκούς «θεσμούς», τους κοινωνικούς φορείς και τα πολιτικά κόμματα που αγωνίστηκαν και αγωνίζονται, όπως λένε, για τον εκσυγχρονισμό μας και υπόσχονται ευημερία και πρόοδο, αναρωτιέται κανείς, ιδίως αν ανήκει σε εκείνο το 50% των ψηφοφόρων που ψήφισαν στις τελευταίες εκλογές, αν η δική του επιλογή Πολιτικού Αναμορφωτή θα ήταν εκείνη που θα βελτίωνε κάπως την κατάσταση στην Αποικία…

Ευγενία Σαρηγιαννίδη


[1] Διατηρώντας την ορθογραφία και την σύνταξη του Καβάφη, αλλά όχι τον αυθεντικό τονισμό για τεχνικούς λόγους.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Ποντιακή Γνώμη», Σεπτέμβριος 2015, Έτος 7ο, Αρ. Φύλλου 78.

, , , , ,



Προσθέσετε απάντηση